زایمان طبیعی

مراحل زایمان طبیعی

فرایند به دنیا آمدن نوزاد به صورت طبیعی و از محل ناحیه ی تناسلی مادر را زایمان طبیعی می گویند.

زایمان طبیعی طی چند مرحله صورت می گیرد که به قرار زیر است:

مرحله ۱: مرحله ابتدایی

زایمان با انقباضات و تنش های رحم شروع می‌شود و به ناحیه ی تناسلی مادر فشار وارد می کند.

مرحله ۲: مرحله باز شدن

در این مرحله گردنه ی رحم به دلیل وارد شدن فشار باز شده و نوزاد از محل مجرای تناسلی مادر به دنیا می آید.

مرحله ۳: مرحله تولد

بعد از اینکه نوزاد متولد شد رحم مادر طی انقباضات صورت گرفته تنگ شده و جفت از رحم جدا می‌شود و از مجرای تناسلی خارج می گردد.

مرحله ۴: مرحله بازیابی

در این مرحله که به آن مرحله ی بازیابی می گویند بدن مادر بعد از زایمان شروع به بازیابی کرده و خونریزی کاهش پیدا می کند و رحم اندازه ی قبلی خود را کم کم پیدا می کند.

علائم شروع زایمان طبیعی

تاریخ زایمان توسط پزشک یک تاریخ تقریبی است و زمان دقیق انجام زایمان طبیعی مشخص نیست و در مواقعی ممکن است مادر طی چند هفته درد زایمان را داشته باشد.

به طور کلی علائم شروع زایمان عبارت هستند از:

پایین رفتن برآمدگی شکم مادر

زمانی که سر جنین پایین قرار می گیرد و بدن مادر برای زایمان آماده است برآمدگی شکم رو به پایین قرار می گیرد و تنفس مادر راحت تر صورت می گیرد زیرا جنین دیگر به ریه های مادر فشار وارد نمی کند.

در این شرایط که جنین به پایین شکم می آید امکان گرفتن تکرر ادرار به خاطر فشار به مثانه وجود دارد.

داشتن ترشحات صورتی رنگ

در صورت داشتن ترشحاتی صورتی رنگ که به خون آغشته است (این ترشحات مخاطی هستند که موجب مسدود شدن دهانه ی رحم شده و آن را بسته نگه داشته است و جلوی عفونت رحم را گرفته است) در روز زایمان و روزهای قبل آن می توان پی به زمان زایمان برد.

در صورت پاره شدن کیسه ی آب

پارگی کیسه آب و جاری شدن آب آن از واژن یکی از علل نشان دهنده ی زایمان طبیعی است.

این پارگی یا در شروع درد و یا قبل از آن رخ می دهد.

داشتن انقباضات در رحم

داشتن انقباضات در زمان های نزدیک زایمان بسیار طبیعی است ولی چنان چه این انقباضات با فاصله زمانی کوتاهی نسبت به هم رخ دهد نشانه ی شروع درد زایمان می باشد‌.

داشتن اسهال

چنان چه مادر درگیر اسهال مکرر شود نشانه ای از شروع زایمان است‌.

البته این علت قطعی نمی باشد و اگر در نزدیک زمان تولد جنین و همراه با دیگر علائم زایمان رخ دهد نشانه ی شروع زایمان می باشد و علت آن ترشح هورمون پروستاگلاندین است که موجب ایجاد تغییر در حرکت روده ها می‌شود.

درد زایمان طبیعی

با وجود اینکه همه ی زنان دوست دارند مادر شدن را تجربه کنند ولی زمانی که به درد زایمان فکر می کنند ترسی وجودشان را فرا می گیرد.

درد زایمان طبیعی تجربه مشترک و شیرینی است که اکثر مادران آن را تجریه می کنند و قسمتی از روند زایمان می باشد‌.

وجود انقباضات ماهیچه های رحم، فشار آوردن سر نوزاد بر مثانه و همچنین روده ی مادر، فشار وارده بر دهانه ی رحم و کشیدگی موجود در واژن از دلایل ایجاد درد برای مادر است.

هر چه مادر به زمان زایمان نزدیک تر می‌شود تعداد انقباضات بیشتر و فاصله ی بین آنها کوتاه تر می گردد تا بدن مادر کم کم برای زایمان آماده گردد.

درد زایمان شبیه وجود کشیدگی در شکم، پهلو، ران و کمر مادر می باشد.

هر مادر آستانه ی متفاوتی در مقابل تحمل درد دارد و شدت این درد در هر فرد متفاوت می باشد و حتی امکان دارد مادر از بارداری به بارداری دیگر مقدار درد متفاوتی را در هنگام زایمان طبیعی تجربه نماید.

فواید زایمان طبیعی برای مادر

فواید انجام زایمان به صورت طبیعی به شرح زیر می باشد:

• امکان حضور داشتن همسر در زمان زایمان طبیعی وجود دارد.
• میزان خطر خونریزی بعد از انجام زایمان طبیعی کمتر است.
• خطر عفونت به دلیل نداشتن برش در رحم در هنگام زایمان طبیعی کمتر می باشد.
• در زایمان طبیعی مادر زودتر بهبود پیدا می کند.
• خطر افسردگی مادر بعد از زایمان طبیعی کمتر است.
• کودکانی که به صورت طبیعی به دنیا آمده اند تمایل بیشتر به استفاده از شیر مادر دارند.
• با تخلیه شدن مایع آمونیاک از ریه های نوزاد در زمان انجام زایمان طبیعی نوزاد باهوش تر میشود.
• مادر در هنگام انجام زایمان کاملا هوشیار است و هیچ داروی بیهوشی و یا بی حسی مصرف نکرده است‌.
• موجب می گردد که مادر و جنین نیاز به تزریق کردن مواد شیمیایی نداشته باشند.
• موجب ایجاد حس قدرت و شادی در مادر میشود.
• هزینه ای مناسب تر نسبت به زایمان سزارین دارد‌.

فواید زایمان طبیعی برای نوزاد

• امکان بهتر نفس کشیدن نوزاد و کم شدن خطر آسم نوزاد وجود دارد‌.
• موجب قوی تر شدن سیستم ایمنی نوزاد میشود.
• میزان ضریب هوشی نوزاد را بیشتر می کند.
• به دلیل استفاده نشدن از داروی بیهوشی از عوارض این دارو نوزاد در امان است‌.
• مغز نوزاد به دلیل تولید پروتئین ناشی از زایمان طبیعی بهتر رشد می کند.
• موجب بهبود یافتن فلور میکروبی در دستگاه گوارش می‌شود و علت آن تماس داشتن نوزاد با باکتری های مفیدی است که در مجرای زایمان مادر قرار دارد‌.

آمادگی های قبل از زایمان طبیعی

پیش از انجام زایمان طبیعی باید مادر یکسری مراحل را طی کند از جمله:

• تحت نظر پزشک بودن و انجام دادن معاینات پزشکی، آزمایش و سونوگرافی جهت بررسی سلامت جنین
• داشتن تغذیه ای مناسب و رژیم غذایی حاوی ویتامین و پروتئین در طول بارداری
• انجام منظم ورزش هایی چون یوگا، پیاده روی کردن و یکسری تمرینات تنفسی توسط مادر
• رفتن به کلاس های پیش از زایمان و آموزش دیدن چگونگی زایمان
• انجام روانشناسی روی مادر و آماده کردن وی از لحاظ روحی جهت انجام زایمان طبیعی و کنترل استرس مادر
• آماده بودن مادر جهت بستری در بیمارستان

نکات مهم بعد از انجام زایمان طبیعی

بعد از انجام زایمان طبیعی مادر باید نکات زیر را حتما رعایت کند تا زودتر بهبودی خود را پیدا کند:

• باید مادر مراقب نوک پستان های خود که نوزاد از آنها تغذیه می کند باشد.
• باید تا جایی که امکان است از ابتلا به یبوست جلوگیری کند.
• باید حداقل ۲۰ روز از داشتن رابطه ی جنسی بعد از زایمان خودداری کند.
• باید بعد از زایمان به خوبی استراحت کند تا خستگی ناشی از زایمان برطرف گردد.
• باید به محل زخم و بخیه های زایمان را به خوبی رسیدگی کند و همیشه آن محیط را تمیز و خشک نگه دارد.
• باید از رحم خود مراقبت کرده و مایعات زیاد مصرف کند و مدام مثانه را تخلیه کند‌‌‌.
• مادر باید تحت مراقبت های روانی خوبی قرار بگیرد تا دچار افسردگی بعد از زایمان نگردد.
• باید برای خونریزی از نوار بهداشتی استفاده شود و تامپون را استفاده نکند.
• باید مرتب و زود به زود نوار بهداشتی را تعویض نماید‌.
• لباس های تنگ استفاده نکند تا زخم زودتر بهبود یابد‌.
• غذاهای حاوی فیبر، میوه و سبزیجات تازه را زیاد مصرف کند.

عوارض زایمان طبیعی

اکثر عوارض ناشی از زایمان طبیعی موقتی هستند و با گذشت یک الی دو هفته برطرف می‌شوند.

به طور کلی عوارض ناشی از انجام زایمان طبیعی به قرار زیر است:

• داشتن کمر درد
• داشتن درد در قسمت پرینه و نوک سینه
• داشتن خونریزی واژن برای حدود ۶ هفته
• وجود درد در شکم به دلیل وجود انقباضات رحمی جهت کوچک شدن رحم و برگشتن آن به اندازه ی قبلی خود
• داشتن مشکل در دفع کردن ادرار
• ایجاد یبوست برای مادر
• ایجاد بواسیر و یا هموروئید برای مادر به دلیل زور زدن هنگام زایمان
• داشتن خستگی زیاد بعد از زایمان
• وجود درد عمومی در بدن مادر به واسطه ی زور زدن های زیاد
• قرمز شدن چشم های مادر و پف داشتن آنها
• ایجاد تعریق شبانه برای مادر
• داشتن درد در ناحیه ی سینه و ترک خوردن سینه
• افسردگی گرفتن مادر بعد از زایمان