هیستروسکوپی

هیستروسکوپی نوعی روش تشخیصی و درمانی است که با استفاده از ابزارهای مخصوص، پزشک می تواند از طریق دهانه رحم به رحم راه پیدا کرده و بخش های حساس و آسیب پذیر از رحم را مشاهده کند.

در صورتی که بیماران با مشکلات خاص رحمی مواجه باشند پزشک بدون انجام جراحی های بزرگ و پیچیده برای تشخیص و درمان های تخصصی از هیستروسکوپی استفاده می کند.

هیستروسکوپی چیست؟

هیستروسکوپی یکی از روش های تشخیصی مهم در شناسایی و ارزیابی بیماری های رحمی است.

پزشکان بدون نیاز به جراحی های پیشرفته می توانند با انتقال ابزارهای پزشکی از طریق دهانه رحم بخش های مختلف رحم را با جزئیات و نهایت دقت بررسی کنند.

هیستروسکوپی دو نوع است که شامل روش تشخیصی و روش جراحی می‌شود.

در انجام هیستروسکوپی تشخیصی پزشکان می توانند بافت داخلی رحم را بررسی کرده و علائم یا علت لکه بینی، ناباروری، پولیپ و یا چسبندگی را مشخص می کنند.

در همین حین می تواند از هیستروسکوپی تشخیصی به هیستروسکوپی درمانی تغییر ماهیت بدهند.

پزشک در همین حین می تواند با استفاده از هیستروسکوپ که ابزار کوچک است اقدام به برداشت ضایعات رحمی نموده و هرگونه جسم خارجی را خارج می کنند.

این روش برای درمان و ترمیم چسبندگی ها و برطرف کردن هر نوع بافت غیر طبیعی در رحم کاربرد دارد.

در پروسه انجام هیستروسکوپی برای اینکه پزشکان بتواند تشخیصی دقیق تر و مشاهدات جزئی تری داشته باشند از نوعی مایع استفاده می کنند که به دیدن فضای داخل رحم کمک زیادی می کند.

هیستروسکوپی چگونه انجام می‌شود؟

هیستروسکوپی فرایندی است که با نهایت دقت و کاملاً تخصصی صورت می پذیرد.

برای اینکه پزشکان بتوانند دید بهتری از بخش های داخلی رحم داشته باشند از ابزارهای کوچکی استفاده می کنند که به دوربین و نور کافی مجهز هستند.

در مرحله اول اقدامات آماده‌سازی قبل از درمان صورت می پذیرد.

بهتر است که بیمار سابقه پزشکی خود را در اختیار پزشک قرار داده و آزمایشات لازم و سونوگرافی که پزشک توصیه می کند را انجام دهند.

در پروسه درمان پزشک متوجه می‌شود که برای بیمار بی‌حسی موضعی استفاده کند یا داروهای آرامبخش کفایت می کند.

البته گاهی بیماران با توجه به نوع کار پزشک و ترجیح بیمار بیهوشی سبک دریافت می کنند.

از آمادگی های قبل از هیستروسکوپی باید به خالی کردن مثانه اشاره کرد.

ضمن اینکه باید مصرف برخی از داروها که تاثیر مستقیم بر افزایش خونریزی دارند را متوقف کنید و اقدامات لازم را جهت جلوگیری از عفونت جدی دانسته و طبق خواست پزشک پیش بروید.

اگر هیستروسکوپی در مطب انجام شود فقط نیاز است که بیمار از بی حسی موضعی یا آرامبخش استفاده کند که معمولاً این فرایند برای تشخیص و فعالیت های درمانی سبک صورت می پذیرد.

در صورتی که پزشک بخواهد اقدامات پیشرفته تری با هیستروسکوپی انجام دهد نیاز است که فرد در اتاق عمل حضور پیدا کند و معمولاً آرامبخش های قوی تر و یا بیهوشی سبک برای آنها در نظر گرفته می‌شود.

برای شروع هیستروسکوپی بیمار باید بر روی تخته مخصوص قرار گرفته و پا را در وضعیت قرار دهد که پزشک به دهانه رحم دسترسی داشته باشد.

بعد از ضدعفونی کردن محل مورد نظر پزشک هیستروسکوپ را از طریق واژن به سمت دهانه رحم هدایت می کنند.

بعد از رسیدن تجهیزات تخصصی به داخل رحم پزشک از مایع یا گازی استفاده می کند تا فضای رحم را پر کند، در این صورت می توانند دیواره های رحم را از هم فاصله داده و جزئیات بیشتری را مشاهده می کنند.

مدت زمان انجام هیستروسکوپی با هدف تشخیص بیماری ها بین ۵ تا ۲۰ دقیقه متغیر است.

اگر پزشک بخواهد هیستروسکوپی درمانی انجام دهد این زمان طولانی تر است زیرا فعالیت های تخصصی تری صورت می پذیرد.

چه زمانی به هیستروسکوپی نیاز داریم؟

گاهی اوقات بانوان با علائم و مشکلاتی به پزشک مراجعه می کنند که از نظر متخصصان این عوارض باید دقیق و بررسی شود تا اقدامات درمانی لازم و هدفمند صورت پذیرد.

در اکثر مواقع بیماران زمانی تحت هیستروسکوپی قرار می گیرند که با علائم غیر طبیعی در رحم مواجه شوند.

خونریزی های غیر عادی، دوره های قاعدگی سنگین یا لکه بینی نامنظم همگی دلایلی هستند که باعث می‌شود پزشک برای تشخیص به هیستروسکوپی روی آورد.

همچنین اگر بانوان تجربه ناباروری یا سقط های مکرر را داشته باشند می‌توان با هیستروسکوپی علت چنین عوارضی را بررسی کرد.

اگر در ساختمان رحم بافت های غیر طبیعی مثل پولیپ، فیبروم زیر مخاطی یا چسبندگی اتفاق بیفتد پزشکان برای بررسی هر نوع از این تغییرات هیستروسکوپی را توصیه می کنند.

گاهی بیماران برای درمان بیماری های رحمی به هیستروسکوپی نیاز دارند مانند زمانی که پولیپ در داخل رحم شکل گرفته و پزشک نیاز می داند این بافت غیرطبیعی را هر چه سریع تر خارج کند.

همچنین برای خارج کردن اجسام خارجی از داخل رحم یا ترمیم سوراخ های رحم این روش کاربرد دارد.

برخی از افراد در پروسه درمان ناباروری با روش ivf به فعالیت های تشخیصی مثل هیستروسکوپی احتیاج خواهند داشت.

با این روش تصویربرداری پزشکان می توانند محیط داخلی رحم را ارزیابی کرده و متوجه می‌شوند که آیا محیط برای انتقال جنین مناسب است یا خیر.

در شرایط خاص و بحرانی مانند زمانی که فرد خونریزی های بعد از یائسگی دارد و با شدت زیاد ادامه پیدا می کند نیاز است که بیمار هیستروسکوپی را انجام دهد به ویژه زمانی که درمان های دارویی تاثیر چندانی ندارند.

جراحی هیستروسکوپی چقدر طول می‌کشد؟

یکی از سوالاتی که پیش از جراحی هیستروسکوپی برای بانوان اتفاق می افتد این است که پروسه تشخیص یا درمان با این روش چقدر طول می کشد.

البته طول دوره درمان و زمان آن برای همه بیماران یکسان نیست زیرا هیستروسکوپی با هدف مشخصی برای هر فرد صورت می پذیرد.

اگر هیستروسکوپی تشخیصی انجام شود حدوداً ۵ تا ۱۵ دقیقه طول می کشد تا این روال به طور کامل صورت پذیرد.

جراحی های سبک در مطب نهایتاً ۳۰ دقیقه طول می کشد.

اگر بیمار برای اقدامات تخصصی تر و درمان های پیچیده هیستروسکوپی را در اتاق عمل انجام دهد و تحت بی هوشی قرار بگیرند این زمان بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه متغیر خواهد بود.

اما به طور کلی اگر این درمان با پیچیدگی های خاصی مواجه شود ممکن است ۱ تا ۲ ساعت طول بکشد.

در نهایت در پروسه زمانی هیستروسکوپی عواملی مثل نوع بی‌حسی یا بیهوشی، تعداد و اندازه ضایعات رحمی نیز دخیل است ضمن اینکه تجربه و سرعت کار جراح و یا نمونه برداری و انجام کارهای درمانی همزمان نیز می تواند زمان درمان را افزایش دهد.

طول دوره نقاهت هیستوروسکوپی و مراقبت‌های بعد از آن

بسیاری از بیمارانی که هیستروسکوپی را با هدف تشخیص و درمان بیماری ها انجام می دهند دوره نقاهت طولانی مدتی را پیش رو ندارند.

این افراد با مراقبت های کوتاه می توانند به فعالیت های روزمره بازگشته اما بهتر است که طبق نظر پزشک از انجام فعالیت های سنگین خودداری نمایند.

بعد از هیستروسکوپی تشخیصی نهایتاً ۱ تا ۲ روز مراقبت کفایت می کند.

بهتر است که در این تایم فعالیت های سبک انجام دهید و به هیچ عنوان اجسام سنگین را جابجا نکنید و فعالیت ورزشی خود را در این تایم محدود متوقف کنید.

در صورتی که هیستروسکوپی را به عنوان یک جراحی سبک در اتاق عمل انجام می دهید دوره نقاهت کمی بیشتر خواهد بود.

باید تا ۳ روز مراقبت اولیه را انجام داده و در صورتی که درد و لکه بینی ندارید پس از آن به فعالیت‌های عادی بازگردید.

بیمارانی که از داروی آرامبخش یا بیهوشی سبک استفاده می کنند چند روزی طول می کشد تا اثر دارو به طور کامل از بین برود.

به همین دلیل بهتر است که فعالیت های پرخطر را انجام نداده و برای رانندگی چند روزی صبر کنید.

انجام هیستروسکوپی با هدف جراحی و درمان های پیچیده تر دوره نقاهت طولانی تری را ایجاد می کند.

این افراد اگر بیهوشی کامل گرفته باشند و درمان تخصصی صورت پذیرد باید ۱ تا ۲ هفته از سلامت خود مراقبت کنند و محدودیت برای فعالیت های فیزیکی و بازگشت به کار وجود دارد.

بعد از هیستروسکوپی اگر درد، گرفتگی یا لکه بینی و خونریزی را تجربه می کنید معمولاً چنین عوارضی رایج است و خطرناک نیست اما باید ظرف چند روز یا نهایتاً یک هفته برطرف شود.

اگر این عوارض و علائم شدت پیدا می کند موضوع را به پزشک متخصصی مانند دکتر مریم محسنی کیا اطلاع دهید.

فراموش نکنید که بعد از این جراحی باید بهداشت فردی را رعایت کرده و از داروهایی که پزشک تجویز می کند با دقت و به درستی استفاده کنید.

ضمن اینکه باید معاینات پیگیری و نتایج درمان را از پزشک جویا شوید.